Narsizm ve Sınır

Narsistik Davranış Örüntülerini Tanımak ve Sınırlarımızı Korumak

Günümüzde yaygın olarak rastlanan bir kişilik yapılanması olarak narsizmi tanımak artık hepimiz için daha önemli bir hal aldı. Narsizm, kişilik bozukluğu olarak tanımlanan patolojik boyutunun da ötesinde sıradan insanların bazı davranış örüntülerinde, savunma mekanizmaları olarak da karşımıza çıkabiliyor. Normal ve patolojik narsizmi birbirinden ayırmadaki en temel etkenlerden biri ise empati becerisi. 

Normal narsizmde kişi kendisine karşı yoğun bir hayranlık ve üstünlük hissi içinde olmasına rağmen, diğer insanlarla empati yapabilme becerisine sahipken, patolojik narsistler başkalarının duyguları ve ihtiyaçları konusunda tamamen duyarsız olabiliyorlar. Dışarıdan görünen büyüklenmeci tavrın altında ise, var olan çoğu zaman yoğun bir değersizlik hissi.

Köroğlu, E. (1994). DSM-IV: Tanı Ölçütleri Başvuru Kitabında narsistik kişilerin genel özelliklerini şu şekilde tanımlıyor;

  1. Kendisinin çok önemli olduğu duygusunu taşıma, başarılarını ve yeteneklerini abartma, yeterli bir başarı göstermeksizin üstün biri olarak bilinmeyi bekleme. 
  2. Sınırsız başarı, güç, zekâ, güzellik ya da kusursuz sevgi üzerinde kafa yorma. 
  3. Özel ve eşi bulunmaz biri olduğuna ve ancak özel ya da toplumsal durumu üstün kişilerin kendisini anlayabileceğine ya da ancak onlarla arkadaşlık etmesi gerektiğine inanma. 
  4. Çok beğenilmek isteme. 
  5. Hak kazandığı duygusu taşıma. Kendisinin, özellikle kayırılacak olduğu bir tedavi biçiminin uygulanacağı beklentisi içinde olma ya da bu beklentilerine göre uyum gösterme. 
  6. Kişiler arası ilişkileri kendi çıkarları için kullanma ve kendi amaçlarına ulaşmak için başkalarının zayıflıklarını kullanma. 
  7. Empati (eş duyum) yapamama. Başkalarının duygularını tanıyıp, tanımlama ve ihtiyaçlarının farkına varıp, bu ihtiyaçların giderilmesi konularında isteksiz olma. 
  8. Çoğu zaman başkalarını kıskanma ya da başkalarının kendisini kıskandığına inanma. 
  9. Küstah, kendini beğenmiş davranış ya da tutumlar sergileme; eleştirilere karşı öfke, utanç veya küçük düşme tepkisinde bulunma (Köroğlu, 1994: 248).

Narsisistik kişilik bozukluğuna sahip kişiler kendilerini fiziksel ve ruhsal yönden aşırı beğenen, üstün gören, sürekli beğeni, ilgi ve onay bekleyen; gittikleri her yerde hemen özel ilgi göreceğine, üstün bir yeri hakkettiğine inanan kişilerdir. En güzel, en yakışıklı, en başarılı, en parlak kişi odur ya da o olacaktır. Böylesine yoğun narsisistik beklentiler içinde hayal kırıklıkları ve incinmeler de o denli sık olabilir. Bireyin benlik saygısı, dışardan gelecek ilgi, beğeni, onaylarla beslenmektedir. Söz konusu kişiler eleştiriye dayanamazlar ve sürekli övgü beklerler (Kohut, 1977).

Narsizmin, genetik yatkınlık, ebeveynlerin duygusal ihmalleri gibi sebeplerinin olabileceği belirtilmekle birlikte; rekabetçi toplumlarda, işbirlikçi toplumlara göre daha sıklıkla karılaşılan bir kişilik yapılanması olması da günümüzdeki yaygınlığını anlamlandırmak açısından önemli bir bilgi.

İş yerinizde size mobing uygulayan patronunuz ya da kendinizi her daim suçlu hissetmenizi sağlayan sevgiliniz bu kişilikte biri olabilir mi? Bunu fark etmek ne işimize yarar? Patolojik narsist kişilik yapılanmasına sahip bireyler amaçlarına ulaşabilmek için genellikle etraflarındaki insanları düşüncesizce kullanma eğilimi içinde olabildikleri için, bu durumun farkında olmak kendinizi korumanızı kolaylaştırabilir.

Genelde yoğun kıskançlık duyguları içinde olan narsistler, rekabet içinde oldukları kişilerin duygularını manipüle etme eğiliminde olabilirler. Yani duygusal zaaflarınızı kullanarak size aslında yapmak istemediğiniz bir şeyi yaptırabilir, hissetmediğiniz bir duyguyu hissetmenize neden olabilirler. Mesela dış görünüşünüzü fazla önemseyen bir kişi iseniz; bu konuda özgüveninizi düşürecek kıyaslamalar yapabilirler.  İnsanlara güven sorununuz varsa, size etrafınızdaki insanların kuyunuzu kazdıkları, kendisinin sizin tek gerçek dostunuz olduğu algısı yaratabilirler. Bu tip durumlardan etkilenmeye daha açık olan öz benlik saygısı düşük kişiler, narsistler için kullanışlı partnerler olabilirler. Peki böyle durumlarda sınırlarımızı nasıl koruruz?

Sınırlarımızın varlığı ancak benlik bilincimizin güçlü farkındalığı ile mümkündür. Kendimizi tanımak, anlamak ve ihtiyaçlarımızı karşılamak yetişkinler olarak bizim kendimize karşı en temel görevimiz. Kendimizi anlamadan başkaları tarafından anlaşılmamız mümkün olmadığı gibi, kendi fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarımızın farkında olmadan bunları bizim adımıza birilerinin karşılamasını beklemek, sorumluluk alamamak, çocuk bende kalmayı tercih etmek demektir. 

Sadece patronunuzun taktiri için çalışıyorken kendinizi onun duygusal iniş çıkışlarının etkisinden koruyamazsınız. Ya da geçiminiz için gerekli parayı ailenizden alırken hiçbir işinize karışmamalarını bekleyemezsiniz.

Eğer aynı ortamda yaşamak zorunda olduğunuz kişi bir narsist ise sınırlarınızı korumak için bundan çok daha fazlasına ihtiyacınız olabilir. Yetişkin bir birey olarak onu ve kendinizi tanımalı ve söylemlerinin  gerçekte neye ve kime hizmet ettiğini doğru şekilde yordayabilmeniz gerekir. 

Yetişkin bir birey olabilmenin ilk yolu ise kendinle baş başa kalabilmekten geçiyor. Bazen acı da verse duyguların içinden geçmeye izin vermek. Her kim isek onu tanımak ve olduğu gibi her türlü kusuruyla sevip kabul etmekten geçiyor. Sonrası ise bu “benin” ihtiyaçlarını dinlemek, anlamak ve bizzat karşılamak. Şimdiye kadar sınırlarımızın neden bu kadar geçirgen olduklarını fark etmek. Tüm bunları yaparken sevilmemekten korkmadan hayır diyebildiğiniz, gerçekten isteyerek evet dediğiniz zaman yaşamın daha yaşanılası olduğunu görebilirsiniz. Ve belki tüm bunlar hayatınızdaki narsistin size armağanı olur.

Bunu yapmayı başarabildiğiniz oranda artık onun hayatında işlevsel bir partner olmayacaksınız. Size öfkelenmeye başladı ise, hatta sizi artık hayatında daha az istiyor ise doğru yoldasınız demektir. Yürümeye devam edin…

Kaynak: Karaaziz, M. ve Erdem Atak, İ. (2013). Narsisizm ve Narsisizmle İlgili Araştırmalar Üzerine Bir Gözden Geçirme. Nesne, 1 (2), s.44-59.

Köroğlu, E. (1994). DSM-IV: Tanı Ölçütleri Başvuru Kitabı, Çev: E. Köroğlu, Amerikan Psikiyatri Birliği, Washington D.C. 

Kohut, H. (1977). Restoration of the Self. New York: International University Press.

29 hakkında “Narsizm ve Sınır” görüş

  1. Its not my first time to pay a visit this web site, i am visiting this website dailly and take nice facts from here daily. Lise Christos Erund

  2. I really like your writing style, great information, thanks for posting : D. Hermina Sergent Tersina

  3. I want to show my love for your kindness giving support to persons who really need help with in this field. Your real dedication to passing the solution along became exceedingly useful and has allowed regular people like me to get to their targets. Your new warm and helpful information signifies a whole lot a person like me and extremely more to my mates. Best wishes; from all of us. Marcie Reider Lurlene

  4. I go to see every day a few web pages and websites to read articles, however this web site gives quality based articles. Cordie Sigismondo Fraase

  5. First time using this site as a Lay minister I used the prayer of the faithful as a guide when preparing for service. Sometimes when time is limited. God bless, continue the great work God has started in each. Blessings from Trinidad and Tobago. Rivkah Peyton Chemarin

  6. Hi there! Someone in my Facebook group shared this site
    with us so I came to look it over. I’m definitely enjoying
    the information. I’m bookmarking and will be tweeting this to my followers!
    Fantastic blog and fantastic style and design.

  7. Usually I don’t read post on blogs, but I would like to say
    that this write-up very compelled me to check out
    and do it! Your writing style has been amazed
    me. Thanks, quite nice article.

  8. always a massive fan of linking to bloggers that I like but do not get quite a bit of link really like from Tami Leonard Saxen

  9. I enjoy the efforts you have put in this, appreciate it for all the great posts. Allegra Tate Forta

  10. Hi! I just wish to offer you a huge thumbs up for the excellent information you have got here on this post. I will be coming back to your web site for more soon. Sandye Davin Colbert

  11. Great news thank you for the update, praying blessings on you all. Joby Mel Waly

  12. I appreciate you sharing this article. Thanks Again. Much obliged. Renell Elbert Chor

  13. Great post! We are linking to this particularly great content on our site. Keep up the great writing. Austin Paulie Hamner

  14. Hello mates, fastidious post and good urging commented here, I am actually enjoying by these. Liv Wright Tirza

  15. Vide igitur ne non debeas verbis nostris uti, sententiis tuis. Nec hoc ille non vidit, sed verborum magnificentia est et gloria delectatus. Omnes enim iucundum motum, quo sensus hilaretur. Ut scias me intellegere, primum idem esse dico voluptatem, quod ille don. Ratio quidem vestra. Juditha Shea Cadel

  16. Youre so great! I do not intend Ive review anything such as this prior to. So nice to discover someone with some original thoughts on this subject. realy thanks for starting this up. this internet site is something that is required online, somebody with a little originality. helpful work for bringing something brand-new to the net! Maris Archambault Patnode

  17. The topic of this message is something that I have an individual rate of interest in. I never ever visualized I would certainly discover an article that matched so well with my thoughts as well as viewpoints. I appreciate the moment that you have put into developing this message. When I say that it was really insightful as well as enjoyable to check out, I am sure that others will certainly concur. I intend to see more subjects similar to this from your blog. Karlotta Yank Hannus

  18. After looking over a few of the blog articles on your site, I truly like your way of blogging. I book marked it to my bookmark site list and will be checking back in the near future. Please visit my website as well and tell me how you feel. Belia Mordy Kozloski

  19. Wow, fantastic blog structure! How lengthy have you ever been blogging for? you made blogging look easy. The whole look of your site is excellent, as smartly as the content material! Shelba Ker Che

  20. Thanks for a marvelous posting! I certainly enjoyed reading it, you happen to be a great author. I will always bookmark your blog and will come back someday. I want to encourage you continue your great writing, have a nice afternoon! Terry Gottfried Nicko

  21. I love the handwritten font on these sentiments! They are large enough to be a focal point on my cards Vita Zachariah Ninette

  22. whoah this blog is excellent i love reading your articles. Keep up the good work! You know, lots of people are searching around for this information, you can help them greatly. Reine Sloan Brendin

  23. Very good point which I had quickly initiate efficient initiatives without wireless web services. Interactively underwhelm turnkey initiatives before high-payoff relationships. Holisticly restore superior interfaces before flexible technology. Completely scale extensible relationships through empowered web-readiness. Cris Leland Shepherd

  24. Hiya, I am really glad I have found this info. Nowadays bloggers publish just about gossip and web stuff and this is actually irritating. A good web site with exciting content, this is what I need. Thanks for making this web site, and I will be visiting again. Do you do newsletters by email? Cris Derek Hahnert

  25. Very good post. I certainly love this site. Keep writing! Bobinette Smitty Ander

  26. The Lord is always there for us, especially in the hard times, and I know He is working in your life. He gives us peace in the midst of the storm. Ashleigh Sunny Stovall

  27. Hi there, after reading this awesome post i am as well happy to share my knowledge here with friends.| Aretha Dar Rock

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.